Presidential

ओली सरकार ढालेर वार्ता गर्ने कुरा नसोचे पनि हुन्छ,मणी थापा, स्थायी कमिटी सदस्य नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी नेकपा


ओली सरकार ढालेर वार्ता गर्ने कुरा नसोचे पनि हुन्छ,मणी थापा, स्थायी कमिटी सदस्य नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी नेकपा

० पछिल्लो समय सरकारले नेकपाको विप्लप समूहलाई लगाएको प्रतिबन्धलाई कुन रूपमा हेर्नुभएको छ ?
राजनीतिक अन्तरविरोध प्रतिबन्धसम्म पुग्नुनपर्ने हो । त्यस्तो कदमले फाइदा सरकारलाई भन्दा विप्लव समूहलाई नै बढी हुन्छ जस्तो लाग्छ । किनकि जो खालको मूल्यांकन गरिनुपर्ने हो, त्यही खालको नै मूल्यांकन गरिनुपर्छ । मूल्यांकनमा अति गरियो भने त्यसको प्रभाव वातावरणमा अलि बेग्लै ढंगले पर्छ । त्यसैले प्रतिबन्धको बाटो हामी जान हुन्थेन । हामीले वार्ता, संवाद र भेटघाटकै बाटो जाँदा नै हामी सबै वामपन्थी आन्दोलन र वामपन्थी सरकारलाई फाइदा हुन्थ्यो भन्ने मेरो विश्लेषण रहेको छ ।
० तर सरकारले यो समूहलाई त लुटेरा समूह भनेको छ नि ?
कम्युनिस्ट आन्दोलनको त्यही खालको घटना दोहोरियो । हिजो ०२८ सालमा झापा संघर्ष भइरहँदा यता चौथो महाधिवेशनको मोहनविक्रम समूहले उग्रवादी, आतंककारी वा उग्रवामपन्थी भन्दै आएको थियो । पछिल्लो चरणमा जनयुद्धमा हामी आउँदा पूर्वएमालेले पनि यस्तै खालका शब्दहरू प्रयोग गरेको थियो । अहिले फेरि हामीले विप्लवजीलाई त्यस्तै खालको शब्द प्रयोग गरिरहेका छौं । र, विप्लवजीहरू पनि त्यस्तै शब्द प्रयोग गरिरहनुभएको छ । उनीहरूको मेन टार्गेट नै वामपन्थीको सरकार हो । त्यसैले यो कतै न कतै मिलेको छैन । कतै न कतै हामी अरूबाट प्रभावित छौं अथवा निर्णय हामीले आफ्नै ढंगले गरेका छैनौं भन्ने अर्थ लाग्छ । यसका निम्ति पश्चिम बंगाल र त्यहाँको माक्र्सवादी सरकार अनि त्यहाँको पिपुल्स वार ग्रुपबीचको जो झगडा भयो, त्यो झगडाका कारणले पिपुल्स वार पनि कमजोर भयो । त्यही झगडाका कारण पश्चिम बंगालको वाम आन्दोलन पनि कमजोर भयो । त्यसकारण साम्राज्यवादले हेर्दा हामीलाई एउटै बास्केटमा हेर्ने र हाम्रा कैयौं कुरा मिल्ने तर हामी भने एकले अर्कोलाई निषेध गर्ने तहमा जाँदा संसारमा कुनै पनि कम्युनिस्ट पार्टीलाई राम्रो भएको छैन ।
० अबको परिस्थितिमा विप्लवहरूको उद्देश्य र कार्यदिशाका कारण यस्तो ढंगले उनीहरू लक्ष्यमा पुग्न सक्लान् भन्ने लाग्छ ?
विप्लवजीहरूको मैले कुनै कार्यदिशा देखेको छैन । मैले यो कुरा त उनीहरूसंग पहिल्यैदेखि भन्दै आएको छ, उहाँहरूको पनि खासै नयाँ कार्यदिशा छैन । उहाँहरूले एकीकृत क्रान्ति भन्नुभएको छ, क्रान्तिको परिभाषा गर्दा । जनयुद्धलाई शान्ति प्रक्रियामा ल्यान्डिङ गर्ने बेलामा त्यो बेलाको सात पार्टी र त्यो बेलाको माओवादीबीचको ल्यान्डिङ हुने बेलामा त्यो पावर सेयरिङ सही ढंगले भएन भन्ने विप्लवजीको मान्यता हो । त्यसमा राजनीतिक पावर सेयरिङ, सेना समायोजनको कुरा, त्यो बेलाका कार्यकर्ता, सहिद परिवार, बेपत्ता परिवारहरूलाई राज्यले दिने सहुलियत आदि भएन भन्ने नै विप्लवजीहरूको भनाइ हो । उहाँहरू पनि शान्ति प्रक्रियामा आउनुभएकै हो । उहाँहरूका पनि धेरै साथी (उहाँबाहेक) मन्त्री पनि भए, सांसद पनि भए, चुनाव पनि उठे । प्रचण्ड बाबुरामले १२ बुँदे सहमति गरेर जो शान्ति प्रक्रियामा आए, त्यसमा कुनै विमति छैन । चुनवाङ बैठकमै पनि विमति छैन । तर पछि शान्ति प्रक्रियामा आउने बेलामा संसद् पुनःस्थापानको बाटोबाट संसद्मा गइयो । त्यहाँ पावर सेयरिङ भयो । सेनाको पावर सेयरिङ पनि सही ढंगले भएन । त्यति ठूलो आन्दोलनलाई दोस्रो मुभमेन्टका रूपमा लिइयो । त्यहाँ पहिलो मुभमेन्ट सात पार्टीकालाई नै लिइयो । त्यो खालको पावर सेयरिङले माओवादी आन्दोलनले सही निकास लिन सकेन भनेर विप्लवजीले भनिरहँदा उहाँहरू पनि बन्दुक बोकेर, बम ब्लास्टिङ गर्ने लेबलको पोलिटिक्स गरिरहनुभएको छ ।
त्यसैले यताबाट हामीले योबेला बढी नै प्रेसर ग¥यौं भने त लेफ्ट मुभमेन्ट हो । वारबाट आएको शक्ति हो । त्यसैले अलिकति ¥याडीकल्ली जान त खोज्छ ।
० यो बेला सरकारले चाहिँ के गर्नुपथ्र्यो ?
सरकारले अस्ति विप्लवजीलाई ट्रिट गर्ने बेलामा अरू जो वार्ता समिति बनाइयो सोमप्रसाद पाण्डेको नेतृत्वमा, त्यसमा विप्लवजीले अस्वीकार गरेको कुरा के हो भने हामीलाई अत्यन्तै नजरअन्दाज गरियो भन्ने रहेछ । मधेसमा भएका १०–१२ वटा सशस्त्र समूहलाई जस्तै विभिन्न नाम दिएर विप्लवजत्तिको व्यक्तित्वलाई पनि उही रूपमा हेरियो भन्ने रहेछ ।
० उनी के हुन् र ?
उनी अझै एज ए विप्लवकै रूपमा छन् । देशकै एउटा राम्रो नेता हो विप्लव । एज ए पर्सनल्ली विप्लवलाई कुरा गर्दा । राम्रो मान्छे, राष्ट्रवादी, वामपन्थी एउटा युवा हो विप्लव । उनको पार्टी के हो म जान्दिनँ । उनलाई पनि सँगसँगै गएर ट्रिट गरेपछि उनीहरू वार्तामा आएनन् । पछिल्लो चरणमा सीके राउतलाई एउटा ट्रिट र विप्लवलाई अर्को ट्रिट गर्दा उनीहरू अलिकति उत्तेजित भए । यसको मतलब विप्लवजीहरूको कमजोरी छैनन् म भन्दिनँ ।
० तर सरकारको भनाइचाहिँ त्योबेला पनि उनीहरूले जालझेल गरे, आफ्ना थुनुवा कार्यकर्ता निकाले, केही समय अल्मल्याए पछि धोका दिए भन्ने छ नि ?
एउटा विद्रोहीले त्यस्तो ट्याक्टिस गर्छ । तर हामी फस्यौं नि त । यसमा सरकार फस्यो नि त । उनीहरूलाई रिकग्नाइज गर्ने कुरा त सरकारले गर्नुप¥यो । मैले बुझेको कुरा के छ भने जो खालको वार्ता समिति त्यो समितिमार्फत हाम्रो अवमूल्यन गरियो भन्ने उनीहरूको कुरा रहेछ । अर्को कुरा विप्लवजीको असमझदारी माओवादी धारका विभिन्न नेताहरूसँग व्यक्तिगत इगो र टकरावहरू पनि हुन्छ्न्, छन् । विप्लव वामपन्थी आन्दोलनको एउटा धारा भएको र वामपन्थी नै अहिलेको सरकार भएको हुनाले हामीले उहाँलाई गर्ने ट्रिट र अरू पोलिटिकल पार्टीहरूलाई गर्ने ट्रिटमा भिन्नता देखाउनुपथ्र्यो, अपनत्व देखाउनुपथ्र्यो । वैज्ञानिकता अपनाउनुपथ्र्यो, त्यहाँ हामीले अपनाउन नसकेको हो कि भन्ने देखिन्छ ।
० राजनीतिक, वैचारिक कोणबाट हेर्दा भने उनीहरूको कार्यदिशा स्पष्ट नभएकाले विप्लवहरू पनि अलमल र गन्जागोलमा छन् ?
नयाँ धारको प्रस्टता त पक्कै उनीहरूमा छैन । उहाँहरूले अहिलेसम्मको समाजको जो व्याख्या गरिरहनुभएको छ, त्यो व्याख्या त्यति नयाँ छैन । उहाँहरूले नयाँ स्कुल बनाउन खोजिरहनु त भएको छ । तर त्यो नयाँ स्कुल अहिले रातारात बन्दैन । नबन्दाखेरि हुने त नक्कल नै हो । त्यसैले यसमा पनि त्यस्तै नक्कलजस्तै देखिन्छ । वार्तामा आउने, अल्मल्याउने, फेरि जनपरिचालन गर्ने, शक्ति सुदृढ गर्ने, फेरि बम ब्लास्टिङ गर्ने । यो सबै कोर्स नेपालमा भइरहेका पुराना कोर्सहरूको नक्कल गरेर अब क्रान्ति हुन्न । अस्ति प्रचण्डजीले पनि फेरि कोहीकसैले रहर गर्दैमा प्रचण्ड बन्न सकिन्न भन्नुभयो । हाम्रो सुझाव पनि के हो भने उही कुरा दोहो¥याएर अब मान्छेले मन पराउँदैनन् । त्यो युग सकियो । तर समाजमा जो विकृति, विसंगति एकदमै छ, त्यसलाई कतै न कतै लेफ्ट कोणबाट समाज सुधारका निम्ति आन्दोलनको जरुरी छ । यही हाम्रो लेफ्ट सरकारलाई पनि अलिकति दिग्दर्शन गर्ने खालको मुभमेन्टमहरू आवश्यकता छ । तर पनि बल ब्लास्टिङलाई चाहिँ जनताले डाइजेस्ट गर्दैन ।
० तर शीर्ष नेताहरूलाई सफाय गर्नेसम्मको माइन्युट र टोली खटाएको पाइएपछि सरकारले बाध्य भएर प्रतिबन्ध लगाइयो भनिएको छ नि ?
त्यो त होइन । हत्याको लाइन विप्लवजीको छैन । पुलिस र आर्मीमाथि आक्रमण गर्ने पनि विप्लवजीको लाइन छैन । बहुराष्ट्रीय कम्पनीलाई अलिकति ध्वंस गर्ने लाइन उहाँको हो । हो त्यही ध्वंस गर्दा अलिकति बढी क्षति भयो ।
० त्यसो भए प्रधानमन्त्री तथा अध्यक्ष ओलीले लुटेरा समूह नै भनिहाल्न हुन्थेन ?
हामीले शव्द चयन गर्नेबेला सही ढंगले चयन गर्नुपर्छ । हामी कम्युनिस्टहरू प्राय सबैजना सडक वा मञ्चहरू पाउँदा अलि बढी नै भावावेशमा आउँछौं । त्यहाँसम्म हामी पुग्नुहुँदैन । हिजोका दिनमा पनि यस्ता धेरै शब्द प्रयोग भएका छन् । त्यसो हुँदा त्यो लेवलको शव्द तौलेर बोल्ने पोलिटिक्स नेपालमा आइपुगेको छैन । तर विप्लवजी र अहिलेको नेकपाको सरकारबीच यो खालको द्वन्द्व हुनु राम्रो होइन ।
० तर यो खालको द्वन्द्व बढ्दै गएमा मुलुक त पुरानै अवस्थामा फर्किएला नि ?
त्यहाँसम्म जाँदैन । विप्लवजीहरूको त्यहाँसम्मको द्वन्द्व सिर्जना गरेर अहिलेको पार्टी वा अहिलेको परिस्थितिलाई लैजालान् भन्ने लाग्दैन । अहिले सरकार किन निरंकुश भयो भनेर एउटै क्लासभित्रबाटै हामीपट्टि नै प्रश्न उठेको भने पक्कै हो । हामीले बढी पेल्दै गयौं भने उहाँहरूप्रति भने सहानुभूति बढ्दै जान सक्छ । यसले सरकारलाई नै घाटा हुन सक्छ ।
० उनीहरूले केपी ओली र बादल नेतृत्वको सरकार बहिर्गमन भएपछि मात्र वार्ता सम्भव छ भनेर सार्वजनिक अभिव्यक्ति आएकोलाई कुन रूपमा लिन सकिन्छ ?
उहाँहरूले अहिले केपी ओली सरकारलाई बाइकट गरेर वार्ता गर्छु भनेर नसोचे पनि हुन्छ । जनयुद्ध गरेर आएको बेला प्रत्यक्ष आर्मीसँग लडाइँ थियो । पुलिस र ब्युरोक्रेसीसँग लडाइँ थियो । समानान्तर सरकार बनाएको स्थिति थियो । अन्तर्राष्ट्रिय समर्थन पनि थियो, विरोध पनि थियो । त्यो बेला सरकारमाथि प्रश्न उठाउँदा राजनीतिक रूपमा फाइदा हुन सक्थ्यो । गिरिजाप्रसाद कोइराला नेतृत्वको सरकार विघटन भएपछि हामी वार्ता गर्छौं भन्नेजस्ता कुराहरू आएका थिए । अहिले पनि त्यस्तै फन्डातिर उहाँहरू घुम्नुभयो । तर उहाँहरूले अहिले हाम्रो प्रतिबन्ध फिर्ता लिइयोस्, हामी वार्तामा आउँछौं भन्नुपथ्र्यो । त्योचाहिँ राजनीतिक कुरा हुन्छ । अहिले केपी ओली सरकार ढालेर वार्ता गर्छु भन्नुभयो भने त्यो उहाँहरूको मूल्यांकन सही हुँदैन । त्यसले द्वन्द्वतिरै लान्छ ।

० पछिल्लो समय सरकारले राष्ट्र विखण्डनको लक्ष्य लिएर हिँडेको सीके राउतसँग सहमति ग¥यो, त्यसलाई कुन रूपमा हेर्नुभएको छ ?
विखण्डनको लक्ष्य राख्नेलाई शान्तिपूर्ण धारमा ल्याउनुहुँदैन भन्ने होइन । सबैलाई ल्याउनु सरकारको दायित्व नै हो । सबैलाई मूलधारमा ल्याउने प्रयत्न त सरकारले गर्नैपर्छ ।
० पछिल्लो समय यो सरकारको कार्यशैलीको कस्तो मूल्यांकन गर्नुहुन्छ ?
मैले त स्थायी समतिको बैठकमै सरकारको प्रस्तुति चित्तबुझ्दो भएन भनेर कुरा राखेके छु । जनता खुसी छैनन् । हुन त हामीले भित्रभित्र धेरै गृहकार्य गरेका छौं भनिएको छ । त्यो गृहकार्य बाहिर आएको छैन । आगामी बजेटमा भनिएका कुरा पुरा गछौं भनिएको छ । तर जनतामा आशा बढाउन सकेको छैन । यसअगाडि मनमोहन अधिकारीको सरकारको कामको सम्झना जनताले गरिरहेका छन् । तर अहिले नै आशा निराशामा परिणत भइसकेको भने छैन । तर मान्छेहरूले यो सरकारले यसो ग¥यो नि भनेर बोध गर्ने किसिमको काम भएको चाहिँ मैले देख्दिनँ ।
० दुई पार्टी एकता भई बनेको नेकपाले पनि यति लामो अवधिसम्म मूर्त रूप पाएन, सांगठनिक गतिविधि शून्य छ, यसो किन भइरहेको होला ?
एकताको महŒव नबुझेर हो । यो एकता कम्युनिस्ट आन्दोलन बनाउन नभई चुनाव जित्न गरिएको थियो । चुनाव जितियो । त्यसपछि लक्ष्य पूरा भइहाल्यो । नेपालको लेफ्ट मुभमेन्ट वा समाजवादी मुभमेन्टलाई बलियो पार्न कम्युनिस्ट पार्टी बलियो हुनुपर्छ । हामीले रातारात एकता ग¥यौं । त्यसले एउटा चुनावी परिणम दियो । विचारको बहस एमाले र माओवादीमा सिद्धिसकेको छैन । त्यसबारे जति गहन तरिकाले विचार विमर्शहरू हुनपर्ने थियो, भइरहेको छैन । दुई पार्टीका सकारात्मक चिजहरूलाई मिलाएर नेकपा बनाउने कोर्समा हामी पुगेनौं । हामी त्यती गम्भीर भएनौं । चुनावी एकताको कोर्समा हामी आफ्नो स्वार्थमा बढी केन्द्रित भयौं । यदि यो एकता चाँडै टुंगिएन भने यो पार्टी कन्स्ट्रक्टिभ होइन, डिस्र्टक्टीभ हुने खतरा छ ।
० तपाईं पनि स्थायी समिति सदस्य हुनुहुन्छ, यो काममा नेताहरूलाई दबाब सिर्जना गर्न किन सक्नुभएको छैन त ?
त्यसमा हाम्रो भूमिका नपुगेकै हो । दुईवटा एउटै टेबलमा आउन सक्ने स्थिति नै छैन । पृथक्पृथक्बाट चलौं फेरि हामी नै दरार पैदा गर्नेजस्तो हुने । दुईवटैले संयुक्त रूपले गरौं भन्ने स्थिति छैन । अझै ढिलो हुने हो भने हामी स्थायी समिति सदस्यहरूले पार्टी एकताको नयाँ अभियान सञ्चालन गर्ने र नेताहरूलाई सकारात्मक दबाब दिने चरणमा अब प्रवेश गर्दै छ । यो अति भइरहेको छ । एउटा कम्युनिस्ट पार्टी एक वर्षदेखि संगठनविहीन हुने भन्ने कुरा अग्रगतिको संकेत होइन, पश्चगमनकै संकेत हो । अथवा, विघटनतिरकै संकेत हो । त्यसका निम्ति हामी कम्युनिस्ट आन्दोलनप्रति जिम्मेवार हुनेहरूले सायद अलि नयाँ ढंगले बोल्ने बेला आँउछ पनि होला र बोल्नु पनि पर्छ होला ।

    
        Loading...     
    

प्रतिक्रिया दिनुहोस

सम्बन्धित समाचार

    
        Loading...     
    

अन्तरवार्ता

समाचार