सुन तस्करीमा पुरानै पात्रहरू


काठमाडौँ — ठूलो परिमाणमा भइरहेका सुन तस्करी प्रकरणमा पुराना तस्करी घटनामा संलग्नहरू नै सक्रिय रहेको पाइएको छ । संगठित सुन तस्करीबारे गम्भीर अनुसन्धान नहुँदा र तस्करीमा मुछिएकाले सजिलै उन्मुक्ति पाउँदा अवैध स्वर्ण धन्दाको गुप्त कारोबार निर्वाध चलिरहेको देखिन्छ ।

मुख्यगरी त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमार्फत हुने सुन तस्करीमा संलग्न प्रहरीका अलावा भन्सार र अध्यागमन अधिकारीमाथि पनि अनुसन्धान केन्द्रित हुन नसक्दा तस्करीको शृंखला चलिरहेको हो ।

प्रधानमन्त्री कार्यालयको निर्देशनमा गृह मन्त्रालयका सहसचिव ईश्वर पौडेलको संयोजकत्वमा गठित उच्चस्तरीय छानबिन कमिटी पनि यसअघिका अनुसन्धान जस्तै तस्करीको एउटा पाटोमाथि मात्रै केन्द्रित हुँदा संगठित स्वर्ण धन्दाको भित्री पाटोमा सक्रियहरू सहजै उम्कने सम्भावना बढेको छ ।

सनम शाक्यको हत्यापछि खुलासा भएको ३३ किलो सुन तस्करीमा मुछिएका प्रहरी अधिकारी र अन्य प्रतिवादीहरू यसअघि पनि संगठित सुन तस्करीमै मुछिएको तथ्य खुलेको छ । २०७३ पुस २१ मा ३३ किलो ५ सय ७७ ग्राम ४० मिलिग्राम सुन ‘सेटिङ’ मा विमानस्थल भन्सारबाट पास भएपछि नेपाल प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरोले केहीलाई पक्राउ गरेको थियो ।

उक्त प्रकरणमा विमानस्थलमा कार्यरत एसएसपी श्याम खत्रीको संलग्नता पछिल्लो सुन तस्करीको घटनामा पनि जोडिएको छ । ब्युरोले उनलाई प्रतिवादीका रूपमा अदालतमा पेस गरेको थियो । अनुसन्धानमा संलग्न एक अधिकारीका अनुसार खत्रीको विमानस्थलका भन्सार अधिकृत श्रीनारायण यादवसँग दैनिक पाँच पटकसम्म फोन वार्ता हुने गरेको देखिएको थियो । अधिकृत यादवले तस्करीको सुन आउने सूचना एसएसपी खत्रीबाट प्राप्त हुने गरेको र सघाएबापत आफूले पनि भाग पाउने गरेको बयानका क्रममा बताएका थिए ।

संगठित तस्करीमा सघाएको आरोप लागेका खत्री काठमाडौं जिल्ला अदालतमा दुई लाख रुपैयाँ धरौटी बुझाएर थुनामुक्त भएका थिए । यिनै खत्री पछिल्लो सुन तस्करी घटनामा पनि मुछिएका छन् । अनुसन्धान समितिले बयानका लागि डाकेलगत्तै उनी फरार छन् भने उनका गाडी चालक प्रहरी जवान विष्णुबहादुर खड्कालाई पक्राउ गरिएको छ । स्रोतका अनुसार एसएसपी खत्रीले तस्करीका मुख्य नाइके मानिएका गोरे भनिने चूडामणि उप्रेतीसँग निकट सम्पर्कमा रहेर ‘सेटिङ’ मिलाइरहेका थिए ।

यस्तै तस्करीको सुन किनेको आरोपमा आरके ज्वेलर्सका राजेन्द्रमान शाक्य पनि पक्राउ परेका थिए । शाक्य २०७४ जेठ २३ मा काठमाडौं जिल्ला अदालतमा डेढ लाख धरौटी बुझाएर मुक्त भए । एसएसपी खत्री र व्यापारी शाक्य दुवैको संलग्नता पछिल्लो ३३ केजी सुन तस्करीमा पनि जोडिएको छ । यसले के देखाउँछ भने संगठित सुन तस्करले अनुसन्धान, अभियोजनका छिद्रहरूको फाइदा उठाउँदै उन्मुक्ति पाउँछन् र तस्करीमा फेरि संलग्न हुन्छन् ।

पक्राउ परेका एसपी विकासराज खनालको पृष्ठभूमि पनि त्यस्तै देखिन्छ । खनाल तिनै एसपी हुन्, जो विमानस्थलका कार्यरत रहेका बेला संदिग्ध व्यक्तिसँग उठबस भएको भन्दै प्रहरी महानिरीक्षक उपेन्द्रकान्त अर्यालका पालामा मुख्यालयको उजुरी छानबिन शाखाले बयानमा बोलाएको थियो । स्रोतका अनुसार शाखाले विमानस्थलबाट सीसीटीभी फुटेज मगाएको थियो, जसमा खनालले कोटको भित्री गोजीबाट बिस्कुट आकारको सुन निकालेर अर्का एक व्यक्तिलाई दिएको देखिन्छ ।

छानबिन शाखाले बयानपछि थप अनुसन्धानका लागि ब्युरोलाई फाइल र भिडियो फुटेज उपलब्ध गरायो । तर राजनीतिक शक्तिकेन्द्रको आडमा खनालमाथि अनुसन्धान अगाडि बढेन र उनले सजिलै उन्मुक्ति पाए । बरु २०७४ साउन २६ मा सरुवा भएर उनी मकवानपुरको प्रहरी प्रमुख भए ।
खनालको पृष्ठभूमि सुन तस्करीअघि पनि बारम्बार विवादको घेरामा पर्ने गरेको थियो । महानगरीय प्रहरी वृत्त महाराजगन्जमा रहँदा गुन्डा नाइके चक्रे मिलन र घैंटेसँग विवादास्पद सम्बन्ध गाँसेको आरोप प्रहरीभित्रै लागेको थियो । स्रोतका अनुसार तनहुँका एमाले नेता किसन श्रेष्ठसँग नजिक रहेका खनालले श्रेष्ठकै सम्बन्धका आधारमा एमाले नेता वामदेव गौतमसम्म आफ्नो सम्पर्क पुर्‍याएका थिए । एसपी खनालले प्रत्येक पटकको बढुवामा राजनीतिक पहुँच लगाउने गरेको चर्चा पनि प्रहरीभित्र छ ।

यस्तै प्रहरी प्रधान कार्यालयलाई प्रत्येक घटनाको अपडेट गराउँदै अनुसन्धानको नेतृत्वमा लागेका महानगरीय अपराध महाशाखाका एसएसपी दिवेश लोहनी पनि शंकाको घेरामा तानिएका छन् । कान्तिपुरमा जनकराज सापकोटाले लेखेका छन्

प्रतिक्रिया दिनुहोस्